THUYS BIJ IVO SCHMETZ

Ivo met poes Poes (20!)

Voor Thuyskamer, Amsterdams platform voor lokale creatieven, portretteerde ik ontwerper Ivo Schmetz in tekst en beeld.

Als er één ding opvalt midden in de open keuken slash woonkamer van ontwerper Ivo Schmetzs appartement in Amsterdam West is het de zelf ontworpen boekenkast. Ok, én de hangmat voor de openslaande deuren op driehoog naar het balkon. Maar omdat we langskomen om het over inspiratie te hebben, houden we het voor deze blog bij de boekenkast. Hoewel inspiratie natuurlijk ook prima in een hangmat kan ontstaan. Maar goed. Wat vinden we in Ivo’s boekenmeubel?

ivo-bankIvo en dochtertje Mia (2) voor de zelf ontworpen boekenkast.
Links hangen twee prints uit de zeefdrukserie voor de verjaardag van Basserk Records.
Foto: Marieke de Bra

Ivo heeft niet per se een favoriete maker of ontwerper. Toch vragen we het hem voor de zekerheid nog één laatste keer: “Is er écht helemaal niemand, niet één, of drie anders, die je uitzonderlijk goed vindt? Of een artiest die je is bijgebleven van je tijd op de kunstacademie in Maastricht?” Schmetz: “Nee echt niet. Ik kan zo tien boeken uit de kast trekken die ik heel tof vind, maar die zeker niet door één iemand zijn gemaakt.” De kast is fors gevuld. Op ons verzoek trekt Ivo er toch een paar boeken uit. We hebben M’as-tu vue (Did You See Me?) van Frans kunstenares en fotografe Sophie Calle in onze handen dat de belangrijkste werken van Calle’s oeuvre laat zien. Als we vragen waar het Ivo om gaat bij dit boek, is zijn antwoord duidelijk: “De vormgeving. Die kleinere pagina’s ertussendoor bijvoorbeeld, dat vind ik heel vet.” De inhoud van dit boek is voor Ivo onderschikt aan hoe het eruit ziet.

Het visuele is in Ivo’s eigen werk ook erg belangrijk, wat hij laat zien met Archivo De Pivo: een compilatie van twaalf reizen, Ivo’s herinneringen daaraan, gedachten, bergen, gevoelens, ideeën, meisjes en liefde. Het is een door Schmetz samengestelde ode aan grafisch ontwerp. De inhoud wordt bepaald door de balans tussen tekst en beeld, het ritme van het boek. Tijdens het maakproces nam Ivo veel ruimte voor experiment. “Ik wilde meer met collagestijl doen en dat heb ik met dit boek kunnen realiseren. Na drie jaar was ik er ook gelijk weer klaar mee”. Schmetz noemt Archivo De Pivo een inspiratieboek en legt uit waarom: “Het leven is leuk, reizen is leuk, maken is leuk. Dat probeer ik met dit boek te laten zien. Ik hoop dat mijn ontwerpvreugde anderen inspireert”.

binnenkant-boek-sophie-calle-copySophie Calle – M’as-tu vue

Omdat boeken een rode draad door Ivo’s leven en ons gesprek vormen, kijken we naar wat er verder op tafel ligt. Ons oog valt op Het beste van Wim T. Schippers. Zoals de titel al doet vermoeden: een boek dat werk van kunstenaar, televisiemaker, stemacteur en volgens Ivo ‘Nederlandse held van het absurdisme’ Wim T. Schippers laat zien. Het hoort bij een overzichtstentoonstelling uit 1998 in Centraal Museum Utrecht. Misschien ken je Schippers van de grote paarse plastieken stoel in het Amsterdamse Vondelpark of de pindakaasvloer die in 2011 werd tentoongesteld in Rotterdams museum Boijmans van Beuningen. Maar ook als je niet thuis bent in de kunst scene hoeft Schippers geen onbekende van je te zijn. Hij deed bijvoorbeeld de stemmen van Ernie en Kermit de Kikker uit Sesamstraat en presenteerde onder andere Zomergasten in 1997.
De manier waarop in het overzichtsboek rekening is gehouden met het feit dat het boek tweetalig is, vindt Ivo een geniale vondst. De twee talen zijn over elkaar heen gedrukt: Nederlands in het rood, Engels in het groen. Met gekleurde, transparante sheets kun je de ene of de andere taal lezen (die krijg je er natuurlijk bij als je het boek aanschaft). Ivo houdt wel van dit soort experimentele trucjes in design. Zo ontwierp hij ooit een boekje in opdracht voor een drukker om het nieuwe assortiment van het bedrijf te showcasen. Voor de kaft bedacht Ivo een zwarte inkt, die verandert van kleur door temperatuurverschil.

schippers-en-ivo-kaft-thuys-bijLinks: Twee bladzijden uit het boek Het beste van Wim T. Schippers
Rechts: De catalogus die Ivo maakte voor een drukkerij.
De inkt op de kaft verandert van kleur door eroverheen te wrijven. Foto: Marieke de Bra

Een ander boek dat Ivo ontwierp en ook verkrijgbaar is in Thuyskamer is Autonomie door tegenspraak: een soort encyclopedie en tijdsdocument over Amsterdams collectief EHBK (Eerste Hulp Bij Kunst) en hun studio’s op de Overtoom 301 (OT301). Het boek is vormgegeven en mede samengesteld door Schmetz. Ivo is nauw betrokken bij de in 1999 gekraakte vrijhaven OT301. Niet alleen omdat hij er vanaf de kraak bij was, maar ook omdat de ontwerper zes jaar in het bestuur van EHBK zat. En nog steeds doet hij voor een deel de culturele programmering van de studio’s. Autonomie door tegenspraak is een interessant document voor kunstenaars en anderen die zelf een collectief of broedplaats op willen zetten.

autonomie-thuys-bij-ivo
Autonomie door tegenspraak

Even tussendoor, vind jij het ook zo heroïek dat Ivo betrokken was bij het kraken van de OT301? Dan willen we je zeker niet onthouden dat hij daarvoor in twee gekraakte vleugels van Amsterdams ziekenhuis Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) woonde. “Een beetje bizar was het wel, wanneer je tijdens één van de vele feestjes uit het raam keek en patiënten in de vleugel tegenover mijn kamer zag liggen.”

Het lijkt ons duidelijk dat Ivo onderneemt als een malle. We hebben het namelijk nog niets eens over zijn uitgeverij Abnormal Data Processing gehad, waarmee hij naast Archivo De Pivo en Autonomie door tegenspraak ook een dichtbundel om aan de muur te hangen uitgaf. En platenlabel Basserk Records bijvoorbeeld. Of zijn electropunkband 3-1, waarmee hij vroeger elektronische dansmuziek maakte. En Ivo’s eigen ontwerpbureau 310k. Ook zo benieuwd nu, wat Schmetz met 3’n en 1’en heeft? Ivo: “De 3 is inderdaad een magisch nummer voor me geworden. Tijdens mijn academietijd was ik altijd samen met mijn twee beste vrienden Peter en Jos. Zóveel dat ze ons de ‘heilige drie-eenheid’ noemde. Met z’n drieën wilden we dan ook een collectief opzetten na de academie. Het liep anders. Peter en ik verhuisden naar Amsterdam, Jos naar Antwerpen. Toch richtten Peter en ik uiteindelijk een band op. We noemden onszelf 3-1, naar de drie-eenheid die we ooit waren met Jos. We oefenden in het OLVG. Tijdens deze periode leerde ik mijn huidige compagnon van 310K kennen. Paul is ook grafisch ontwerper en had destijds het bedrijf Octak, wat hij vaak afkortte als ‘OK’. Ik had 3-1 al en dus besloten we 3-1 en OK aan elkaar te plakken: 310k. Toen we later de OT301 kraakten, kwamen die cijfers toevallig weer terug. Ik besloot de 3 op mijn arm te laten tatoeëren. Wat trouwens ook mijn derde tattoo is, haha”.

thuys-bij-ivo-gedichtenDichtbundel Kopfschmerzen van Joris Tromp, die je aan de muur kunt hangen.
Vormgegeven door Ivo Schmetz. Foto: Thuyskamer

_mg_9892-sfw
Om het tienjarig bestaan van platenlabel Basserk Records te vieren maakte ontwerpbureau 310k tien glow in the dark zeefdrukken, die horen bij hun jubileumrelease Bleeps, Beats & Bass. Elke A2 print vertegenwoordigt een track op het album. De prints zijn een metafoor voor de jungle en staan symbool voor hoe de muziek scene nu is. Maar ook voor een plek waar dingen kunnen groeien. De A2-zeefdrukken zijn uitsneden van de enige A1. Foto: Thuyskamer.

De jubileumexpo van Ivo’s platenlabel Basserk Records, Bleeps, Beats & Bass, is nog een aantal weken bij Thuyskamer te zien. Hop langs en pluk op weg naar buiten een Amsterdam Alternative mee: een gratis magazine dat je vertelt over alternatieve non-profit organisaties in Amsterdam en je kennis laat maken met de toffe plekken in de stad. Het is een initiatief van onder andere (verrassing!) Ivo Schmetz dat hij tweemaandelijks vormgeeft. Zodat jij op de hoogte blijft van waar je moet wezen voor ongepolijste creativiteit en echte mensen.

Je vindt de ontwerpen van Ivo in de winkel in de Nieuwe Nieuwstraat in Amsterdam en een gedeelte in de webshop.